Prawo pracy pod lupą, czyli 13 pytań i odpowiedzi o nadgodziny

wpis w: Prawo pracy | 24

O tym jak bardzo prawo może być zawiłe i skomplikowane, już chyba każdy wie. „Prawo pracy pod lupą”, to cykl wpisów dotyczących zagadnień prawnych, które są istotne z punktu widzenia pracownika, a nie zawsze są w pełni jasne. Podajemy je w przystępnej formie pytań i odpowiedzi. Tym razem mowa o nadgodzinach.

 

1. Kiedy pracodawca może mi zalecić pracę w nadgodzinach?

W dwóch przypadkach:

a) Jeśli jest konieczność przeprowadzenia akcji dla ochrony życia, zdrowia ludzkiego, mienia, środowiska bądź w celu usunięcia awarii

b) Gdy wynika to ze szczególnych potrzeb pracodawcy.

 

2. Jak często mogę mieć zleconą pracę w godzinach nadliczbowych w przypadku szczególnych potrzeb pracodawcy?

Maksymalnie 150 godzin w roku kalendarzowym.

 

3. Kto nie może wyrabiać nadgodzin?

a) Kobiety w ciąży

b) Młodociani

c) Pracownicy zatrudnieni na stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w przypadku zlecenia wykonywania pracy w nadgodzinach z uwagi na szczególne potrzeby pracodawcy

d) Osoby opiekujące się dziećmi do lat 4. Tu jest pewne odstępstwo.

e) Niepełnosprawni. Tu również jest pewne odstępstwo.

 

4. Jestem rodzicem dziecka do lat 4. Czy mogę wyrobić nadgodziny?

Ogólnie pracodawca nie może kazać Ci pozostać poza Twoim czasem pracy. Wyjątek stanowi sytuacja, jeśli Ty sama wyrazisz na to zgodę. Wtedy mimo zakazu, możesz wyrabiać nadgodziny.

a) W jakich sytuacjach niepełnosprawni mogą wyrabiać nadgodziny?

b) Gdy ich pracą jest pilnowanie mienia pracodawcy

c) Gy taki pracownik złoży wniosek wraz ze zgodą lekarza na pracę w godzinach nadliczbowych.

 

5. Czy kobiety w ciąży i młodociani, jeśli wyrażą zgodę na pracę w nadgodzinach, to mogę je wyrabiać?

Nie. Tu obowiązuje bezwzględny zakaz i nawet jeśli się na to zgodzisz, to nadaj jest to niezgodne z prawem.

 

6. Czy mogę odmówić wyrabiania nadgodzin?

Teoretycznie wyrabianie nadgodzin nie jest kodeksowym obowiązkiem pracownika, ale…w wyjątkowych sytuacjach pracodawca może zlecić pozostanie poza godzinami prac i pracownik jest zobowiązany tak też uczynić, gdyż w przeciwnym razie grozi mu kara grzywny, bądź nawet rozwiązanie stosunku pracy.

Są jednak sytuacje, kiedy można odmówić i nie będzie wiązało się to z negatywnymi konsekwencjami.

a) Gdy należysz do jednej z grup wskazanych w punkcie 3.

b) Gdy wyrabianie przez Ciebie nadgodzin łamałoby zasady współżycia społecznego, czyli w sytuacji, gdy masz zły stan zdrowia bądź masz jakąś szczególną sytuację rodzinną. To jest uzasadnienie do odmowy.

 

7.Czy otrzymam jakieś dodatkowe wynagrodzenie/dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych?

Tak, oprócz normalnego wynagrodzenia otrzymasz jeszcze dodatek pieniężny, o którym mowa w kolejnym pytaniu.

 

8. Jaka jest wysokość tego dodatku pieniężnego?

Otrzymasz 100% wynagrodzenia, jeśli:

a) Nadgodziny przypadną w nocy

b) Nadgodziny przypadną w niedzielę lub w święta, jeśli nie jest to Twój normalny dzień pracy

c) Nadgodziny przypadną w dniu wolnym od pracy, który został Ci udzielony w zamian za pracę w niedzielę lub święto

Otrzymasz 50% wynagrodzenia w każdym innym przypadku niż wymienione powyżej. Czyli np. jeśli nadgodziny wypadną we wtorek (który jest Twoim standardowym dniem pracy), to wówczas otrzymasz swoje wynagrodzenie plus dodatek w wysokości 50% wynagrodzenia.

 

9. Czy zamiast pieniężnej wypłaty nadgodzin mogę otrzymać dzień wolnego?

Tak. Zarówno składając pisemny wniosek, jak i na zlecenie samego pracodawcy.

 

10. Ile dni wolnego dostanę za nadgodziny?

Powinieneś dostać o połowę więcej godzin wolnego niż wyrobione nadgodziny, jeśli to pracodawca wychodzi z inicjatywą o udzielenie Ci wolnego. Przykład: wyrobiłeś 8 nadprogramowych godzin. Przysługuje Ci zatem 12 godzin wolnego.

Jeśli natomiast Ty sam złożysz wniosek o wybranie nadgodzin, to wówczas w przypadku 8 nadprogramowych godzin, będzie przysługiwało Ci 8 godzin wolnego.

 

11. Kiedy mogę skorzystać z tych wolnych dni?

Powinieneś wybrać je do końca okresu rozliczeniowego.

 

12. Jestem kierownikiem działu. Czy ja również otrzymam dodatek pieniężny za nadgodziny albo dodatkowy dzień wolny?

Niestety nie. Kierownicy jednostek organizacyjnych i osoby zarządzające w imieniu pracodawcy zakładem pracy niestety nie mają tzw. Płatnych nadgodzin. Jest natomiast jeden wyjątek, o którym mowa w kolejnym punkcie.

 

13. W jakich przypadkach również i kierownicy mogą skorzystać z dodatku pieniężnego za nadgodziny?

W sytuacji, gdy przypadają one w niedzielę/święta i jeśli nie było możliwości otrzymania dnia wolnego za te nadgodziny.

 

Artykuł powstał w oparciu o Kodeks Pracy (Ustawa z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy wraz z późniejszymi zmianami)

 

Interesuje Cię tematyka z prawa pracy? Zajrzyj tutaj 🙂 

 

24
Dodaj komentarz

avatar
13 Comment threads
11 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
14 Comment authors
Aleksandra R. K. StuperaMynioWojtek| Bielecki.esAnna KotBlondeKitsune.blogspot.com Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
Ewa
Gość
Ewa

W swojej karierze zawodowej miałam tylko raz do czynienia z nadgodzinami, co było spowodowane pilnym projektem. Choć było intensywnie, tak miło wspominam ten czas 😀

DookolaPracy
Gość

@Ewa jak mili ludzie to i nadgodziny czasem nie są złe chociaż ja osobiście nienawidzę (Łukasz)

Monika Joanna
Gość
Monika Joanna

18 lat pracowałam w korporacji, gdzie nadgodziny były na porządku dziennym i niekoniecznie się za nie płaciło nadgodzinami, tylko czasami jakimiś dodatkowymi nagrodami, czy bonusami. Dziś to już poza mną. Zwolniłam się i sama sobie jestem szefem.

DookolaPracy
Gość

@disqus_LcExQbaTzP:disqus świetnie jeśli jest to droga dla Ciebie!

Places and Plants Blog
Gość

Na szczęście obecnie nie mam takiej sytuacji 🙂

DookolaPracy
Gość

@Placesandplants:disqus własna działalność?

Bea
Gość
Bea

Fajnie i prosto wytłumaczone.

DookolaPracy
Gość

@disqus_YxFLRu53sR:disqus dzięki 🙂

porcelaindoll.pl
Gość

To ciekawe z tymi nadgodzinami, chociaż u mnie się nie zdarzają na szczęście! Dzięki za porady

DookolaPracy
Gość

@inganowicka:disqus dobrze wiedzieć jakie się ma prawa!

Mototrasa
Gość

Szkoda, że rzeczywistość bardzo często bywa inna, a egzekwowanie praw jest drogą przez mękę.

DookolaPracy
Gość

@Cahrika:disqus prawda. No ale cóż, ciężko coś poradzić jak obywatelom jest dobrze tak jak jest teraz 🙂

Paulina Strzyga - Poukładana
Gość

Bardzo przydatne informacje, szczególnie, że moja koleżanka miała ostatnio dokładnie taki dylemat: miała dziecko poniżej 4 lat a nie chciała brać nadgodzin. Ostatecznie oczywiście musiała przedstawiać pracodawcy paragrafy… to takie słabe, że kadra zarządzająca wykorzystuje pracowników korzystając z ich niewiedzy 🙁

DookolaPracy
Gość

@paulinastrzyga:disqus prawda. Warto znać swoje prawa a od takich pracodawców – uciekać!

ladymamma.pl
Gość

Niestety wiele razy pracodawcy nie przestrzegają zasad prawa pracy… Sama tego doświadczyłam!

DookolaPracy
Gość

@ladymamma:disqus a teraz już na swoim?

BlondeKitsune.blogspot.com
Gość

Z nadgodzinami problemu nigdy nie miałam, za to z mobingiem się niestety spotkałam. Acz post przydatny na przyszłość.

DookolaPracy
Gość

@blondekitsune:disqus ja też spotkałem się z mobbingiem (Łukasz), ciężka sprawa.

Anna Kot
Gość
Anna Kot

oo wiele się dowiedziałam 🙂 dzięki! 🙂

DookolaPracy
Gość

@disqus_zRdkRgGqzm:disqus cała przyjemność po naszej stronie 🙂

Wojtek| Bielecki.es
Gość

Dzięki za rozwianie kilku moich wątpliwości 😉

DookolaPracy
Gość

@Bieleckies:disqus nie ma problemu!

Mynio
Gość

Niestety, w wielu przedsiębiorstwach kwestia nadgodzin nadal pozostaje w sferze tabu.

Aleksandra R. K. Stupera
Gość
Aleksandra R. K. Stupera

Świetnie opracowany temat 🙂 Zapiszę go sobie na przyszłość 😉